De opleidingen

In overeenstemming met Europese afspraken, het zogenaamde Bolognaproces, worden de opleidingen opgedeeld in een bachelor-masterstructuur. Naast de bachelor- en masteropleidingen zijn er echter nog een aantal opleidingen die een rol spelen in het hoger onderwijs.

De volgende hogeronderwijsopleidingen worden in Vlaanderen aangeboden:

Bacheloropleidingen

Bacheloropleidingen zijn ofwel professioneel gericht ofwel academisch gericht. Bachelor word je na het afronden van een opleiding met tenminste 180 studiepunten (of normaal gezien drie academiejaren).

Professioneel gerichte bacheloropleidingen zijn in de eerste plaats gericht op de beroepspraktijk en hebben tot doel de studenten te brengen tot een niveau van algemene en specifieke kennis en van competenties nodig voor de zelfstandige uitoefening van een beroep of groep van beroepen en bieden zo een directe uitstroommogelijkheid naar de arbeidsmarkt.

Voor academisch gerichte bacheloropleidingen vormt het doorstromen naar een masteropleiding de hoofddoelstelling.

Verwante onderwerpen:

Masteropleidingen

Masteropleidingen zijn academisch gericht maar kunnen daarenboven een professionele gerichtheid hebben. Naast de universiteiten kunnen ook de hogescholen (in een associatie met een universiteit) masteropleidingen aanbieden. Master word je na het afronden van tenminste 60 studiepunten (of één academiejaar).

De masteropleidingen hebben tot doel de studenten te brengen tot een gevorderd niveau van kennis en competenties eigen aan het wetenschappelijk of artistiek functioneren in het algemeen en aan een specifiek domein van de wetenschappen of de kunsten in het bijzonder, dat noodzakelijk is voor de autonome beoefening van de wetenschappen of de kunsten of voor de aanwending van deze wetenschappelijke of artistieke kennis in de zelfstandige uitoefening van een beroep of groep van beroepen. Masteropleidingen zijn altijd academisch gericht, maar kunnen daarenboven ook een professionele gerichtheid hebben.
Een masteropleiding wordt afgesloten met een masterproef (een masterthesis). De studieomvang van een masterproef is gelijk aan ten minste één vijfde van het totaal aantal studiepunten van het opleidingsprogramma, met een minimum van 15 studiepunten en een maximum van 30 studiepunten.

De voortgezette opleidingen: de bachelor-na-bacheloropleidingen en de master-na-masteropleidingen

Bachelor-na-bacheloropleidingen en master-na-masteropleidingen zijn voortgezette opleidingen. Als student moet je dus al een bacheloropleiding hebben afgerond om een bachelor-na-bacheloropleiding te volgen of een masteropleiding hebben afgerond om een master-na-masteropleiding te volgen. De opleidingen hebben elk een omvang van minstens 60 studiepunten.

Specifieke lerarenopleidingen

De specifieke lerarenopleiding leidt tot het diploma van leraar. Dit pedagogisch diploma is een voorwaarde om les te geven (i.e. vaste benoeming in het onderwijs). Met dit diploma kan je les geven in de vakken die aansluiten bij je bachelor- of masteropleiding.
Naast het onderwijs biedt het diploma ook nog andere mogelijkheden. Met de aangeleerde communicatievaardigheden - spreken voor een groep of idee?n presenteren - zijn voor veel jobs een sterk punt.

De specifieke lerarenopleiding is een opleiding van 60 studiepunten waarvan 30 voor het theoretische gedeelte en 30 voor de praktijkcomponent.

Postgraduaten en na- en bijscholingen

De hogeronderwijsinstellingen bieden ook opleidingen aan die kunnen afgesloten worden met een postgraduaatgetuigschrift en na- en bijscholingen in het kader van de permanente vorming.
Een postgraduaatgetuigschrift wordt uitgereikt na een opleidingstraject van ten minste 20 studiepunten besteed aan onderwijs- en studieactiviteiten. Deze opleidingstrajecten beogen de verbreding en/of de verdieping van de competenties verworven na een bachelors- of mastersopleiding en dit in het kader van een verdere professionele vorming.
Deze getuigschriften krijgen dus een formele betekenis zonder dat deze opleidingstrajecten moeten voldoen aan de voorschriften die gelden voor de bachelor- of masteropleiding.

De graad van 'doctor'

De graad van 'doctor', het summum in de Vlaamse diplomaranking, wordt behaald aan een universiteit na de openbare verdediging van een proefschrift.
De voorbereiding van een doctoraatsproefschrift, de "doctoraatsopleiding", vormt de onderzoeker die op een zelfstandige wijze een bijdrage dient te leveren aan de ontwikkeling en de groei van de wetenschappelijke kennis. Het proefschrift moet dus blijk geven van het vermogen tot de creatie van nieuwe wetenschappelijke kennis in een bepaald vakgebied of over vakgebieden heen en moet kunnen leiden tot wetenschappelijke publicaties.